Nhà máy nhiệt điện Hải Phòng

Thông tin mới nhất liên quan đến vụ tai nạn lao động khiến 2 chị Cao Thị Thảo (SN 1986) và Ngô Thị Lan (SN 1976) bị tai nạn lao động thiệt mạng tại phễu lò hơi Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng vào sáng 9-7-2013, Huyện ủy và UBND huyện Thủy Nguyên, TP Hải Phòng đã yêu cầu cơ quan công an khẩn trương điều tra, khởi tố vụ án, làm rõ trách nhiệm cá nhân có liên quan để xử lý nghiêm.

Đại diện lãnh đạo Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng cho rằng để xảy ra tai nạn này, trách nhiệm chính thuộc về Công ty CP Xây dựng và Thương mại Hoàng Vỹ (nơi 2 nạn nhân đang làm việc và là đơn vị chịu trách nhiệm dọn dẹp vệ sinh tại Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng - PV). 

Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng chỉ có một phần trách nhiệm và đã hỗ trợ mỗi gia đình nạn nhân 20 triệu đồng.

Chiều 13-7-2013, trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Đỗ Văn Hải, Trưởng Phòng hành chính Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng, khẳng định không có chuyện bưng bít thông tin cũng như việc "cấm cửa" cơ quan chức năng và báo chí thông tin về vụ tai nạn khiến 2 nữ lao động thiệt mạng.

Ông Hải cho rằng nhà máy không thờ ơ hay đứng ngoài cuộc, khi xảy ra tai nạn, lãnh đạo nhà máy đã điều xe đưa nạn nhân đi cấp cứu. Đồng thời, nhà máy cũng đã phong tỏa hiện trường, làm báo cáo nhanh gửi cơ quan chức năng theo đúng quy định.

Lý giải về việc trong chiều 9-7-2013, ông Hải và ông Trần Đức Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Nhiệt điện Hải Phòng (cơ quan chủ quản Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng), trả lời báo chí không có xảy ra tai nạn lao động gây chết người, ông Hải cho biết:

"Do đến 19 giờ 30 phút ngày 9-7, lãnh đạo đơn vị mới nhận được thông tin 2 nạn nhân đã thiệt mạng từ Công ty CP Xây dựng và Thương mại Hoàng Vỹ".

Tuy nhiên, anh Lại Văn Minh (SN 1972, chồng nạn nhân Lan) và các chị Lại Thị Hạnh (SN 1971), Phạm Thị Hiền (SN 1979), cùng trú thôn 6, xã Tam Hưng, huyện Thủy Nguyên, lại khẳng định khi phát hiện và đưa ra khỏi phễu lò hơi, 2 nạn nhân đã tắt thở vì lực lượng cứu hộ phải mất gần 30 phút mới đưa được nạn nhân ra ngoài.

Không chỉ vậy, Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng còn "lơ" báo cáo vụ tai nạn cho chính quyền địa phương.

Thậm chí, khi xảy ra vụ việc, trạm Công an Phà Rừng và Công an xã Tam Hưng đến hiện trường để điều tra nguyên nhân thì bị bảo vệ nhà máy "cấm cửa". 

Trước tình thế này, chiều 9-7-2013, ông Nguyễn Trần Lanh, Chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên, phải điện thoại yêu cầu lãnh đạo nhà máy khẩn trương báo cáo và hợp tác với cơ quan chức năng để điều tra nguyên nhân vụ tai nạn nhưng bất thành. 

Đến chiều 10-7-2013, lực lượng chức năng vẫn không được vào nhà máy để điều tra. 

Vì vậy, Công an huyện Thủy Nguyên phải có văn bản yêu cầu nhà máy hợp tác nhưng đến sáng 11-7-2013, lực lượng công an mới có thể điều tra, khám nghiệm hiện trường. 

Bức xúc trước thái độ bất hợp tác này, ông Lanh đã yêu cầu Công an huyện Thủy Nguyên lập biên bản việc coi thường pháp luật của nhà máy.

Theo báo cáo của UBND huyện Thủy Nguyên, tai nạn mới nhất khiến 2 nữ công nhân thiệt mạng không phải là vụ tai nạn lao động hy hữu xảy ra tại Nhà máy Nhiệt điện Hải Phòng. 

Trong hơn 2 năm trở lại đây, tại nhà máy này đã có hơn chục người thương vong do tai nạn lao động, trong đó có đến 6 người thiệt mạng. 

Nghiêm trọng nhất phải kể đến vụ nổ khí tại đây khiến 2 công nhân địa phương chết tại chỗ và 5 công nhân khác bị thương vào sáng 3-8-2010. Trong đó, chị Đỗ Thị Thủy (29 tuổi) và anh Lê Văn Minh (22) bị thiệt mạng trong tình trạng thảm thương. 

Trước đó, ngày 17-7-2010, tại nhà máy này cũng xảy ra một vụ nổ khiến 2 công nhân nước ngoài thiệt mạng, 2 người khác bị thương.

Trao đổi với phóng viên Báo Người Lao Động, ông Nguyễn Trần Lanh cho biết khi xảy ra tai nạn, lãnh đạo nhà máy luôn tìm cách bưng bít thông tin, thậm chí không trình báo cơ quan chức năng.

Tương tự vụ 2 công nhân thiệt mạng vừa rồi, gần đây nhất, ngày 14-5-2013, trong lúc làm việc tại nhà máy, anh Nguyễn Quang Dương (ở thôn Trung, xã Phục Lễ, huyện Thủy Nguyên) đã bị cuốn vào ống khói của nhà máy. 

Dù may mắn thoát chết nhưng nạn nhân phải bị cắt bỏ một phần ống chân và điều trị hơn 1 năm tại bệnh viện.

Ông Lanh cho biết khi xảy ra những vụ như vậy, lãnh đạo nhà máy luôn "quên" trình báo cơ quan có thẩm quyền.

Điều đáng ngạc nhiên là xảy ra nhiều vụ tai nạn lao động nghiêm trọng nhưng nhiều cá nhân có liên quan tại nhà máy này lại không bị xem xét, kiểm điểm trách nhiệm.

Theo quy định của ngành điện, công nhân, cán bộ làm việc tại một đơn vị sản xuất điện năng phải được đào tạo cơ bản và cấp chứng nhận. 

Theo đó, để được làm việc trong nhà máy điện, người lao động phải qua khóa huấn luyện an toàn lao động, sau đó, nếu đạt yêu cầu mới được cấp thẻ làm việc. 

Trong khi đó, như Báo Người lao Động đã thông tin, theo người thân của 2 nạn nhân, chị Cao Thị Thảo và chị Ngô Thị Lan là lao động tự do, không có hợp đồng với Công ty CP Xây dựng và Thương mại Hoàng Vỹ nên họ chưa từng được huấn luyện về an toàn lao động.

Lương tối thiếu sẽ điều chỉnh như thế nào ?

Tính toán bài toán tiền lương giống như đi thăng bằng trên dây vậy. Quả thật là vô cùng khó khăn"

Thứ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Phạm Minh Huân nói với VnEconomy như vậy khi trao đổi xung quanh vấn đề lương tối thiểu và việc thành lập Hội đồng Tiền lương Quốc gia. 

Ngày 14-5-2013 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định 49/2013/NĐ-CP quyết định thành lập Hội đồng Tiền lương Quốc gia, có hiệu lực từ ngày 1/7/2013. Tuy nhiên, Thứ trưởng Phạm Minh Huân cho biết, hiện danh sách nhân sự cho cơ quan này đã được trình, nhưng vẫn chưa được Thủ tướng phê duyệt. 

Thưa ông, vậy thì việc này có ảnh hưởng đến kế hoạch điều chỉnh lương tối thiểu cho năm tới không?
Có thể trong đầu tháng 7 này, Thủ tướng sẽ ký thông qua nhân sự của Hội đồng và ra quy chế hoạt động. Chúng tôi đang cố gắng, khi Hội đồng chính thức hoạt động, việc công bố điều chỉnh lương tối thiểu, mức tăng lương cụ thể của năm tiếp theo phải được công bố vào tháng 10 hàng năm, để doanh nghiệp có sự chuẩn bị.

Mặc dù Chính phủ chưa chính thức phê duyệt về mặt nhân sự, nhưng quy chế, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan này đã được xây dựng. Vậy, phương pháp điều chỉnh lương tối thiểu sẽ được Hội đồng tính toán như thế nào hằng năm?

Chúng tôi đang muốn học mô hình của Hàn Quốc trong vấn đề này.

Bộ phận kỹ thuật của cơ quan này sẽ tính toán, rồi đưa ra Hội đồng để bàn bạc, nghiên cứu. Chuyện này chắc chắn sẽ phải tranh luận nhiều.

Như ở Hàn Quốc, Bộ Lao động là cơ quan quyết định tiền lương chứ không phải Chính phủ, và bộ phận kỹ thuật đã tính toán, bàn bạc trước, nhưng khi đưa ra Hội đồng vẫn phải họp tới 12 phiên.

Đơn giản, công đoàn bao giờ cũng muốn lương người lao động cao, còn doanh nghiệp bao giờ cũng đưa ra rất nhiều khó khăn để không tăng lương. Chính phủ ở giữa sẽ phải cân đối giữa quyền lợi của cả hai giới. Nếu không nghiên cứu kỹ, không cân đối tốt quyền lợi, thì giữa tiền lương mà Hội đồng đưa ra với quyết định của Chính phủ có thể khác xa nhau.

Theo tôi thì Hội đồng có thể phải đến năm 2014 mới có thể hoạt động kỹ thuật ổn định được.

Với bối cảnh kinh tế hiện nay thì việc quyết định mức tăng lương là rất khó khăn. Thế nhưng, mức lương mà người lao động hưởng được cho vẫn là quá thấp. Theo ông, làm thế nào để có thể hài hoà được?

Tính toán bài toán tiền lương giống như đi thăng bằng trên dây vậy. Quả thật là vô cùng khó khăn.

Hiện nay chúng ta vẫn đang áp dụng theo phương pháp: Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội nghiên cứu đưa ra các phương án và lấy ý kiến các bộ ngành, hiệp hội rồi trình Chính phủ.

Khi Hội đồng Tiền lương Quốc gia đi vào hoạt động, chúng tôi sẽ họp gồm đại diện Hội đồng, công đoàn và 5 đại diện của giới chủ là: Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), hai hiệp hội ngành hàng sử dụng nhiều lao động là dệt may và da giày, Hiệp hội Doanh nghiệp vừa và nhỏ, Liên minh Hợp tác xã.

Các bên sẽ đưa ra các phương án tiền lương của mình rồi bàn bạc với nhau để thống nhất phương án hợp lý nhất, giảm khoảng cách trong các phương án đưa ra, bảo đảm hài hòa lợi ích của các bên cũng như phù hợp với tình hình kinh tế.

Trong lộ trình tăng lương đã được Chính phủ thông qua, đến 2015 lương tối thiểu phải đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Nếu áp dụng đúng như vậy, mỗi năm lương tối thiểu phải tăng khoảng 40%. Nhưng trong bối cảnh hiện nay thì có vẻ nhiều doanh nghiệp không thể "gánh" nổi?

Kinh tế khó khăn, doanh nghiệp khó khăn như hiện nay thì việc giãn lộ trình là không tránh khỏi.

Sắp tới, Hội đồng Tiền lương Quốc gia khi hoạt động có thể cũng phải bàn cả về lộ trình thực hiện tăng lương chứ không phải chỉ bàn lương tối thiểu từng năm.

Bởi, các doanh nghiệp yêu cầu ít ra Chính phủ phải đưa ra được một định hướng, lộ trình trong giai đoạn tới tăng như thế nào, tăng khoảng bao nhiêu % để họ biết mà cân đối sản xuất, kinh doanh.

Vì vậy, việc phải giãn lộ trình tăng lương tối thiểu là đương nhiên. Thực tế không ít lần, lộ trình thông qua như thế nhưng mức tăng cụ thể hàng năm vẫn phải tính toán căn cứ trên tình hình kinh tế xã hội cụ thể